Meer dan sport: Een triatlon die eindigde in een redding én erkenning

Originele artikel via: Meer dan sport: Een triatlon die eindigde in een redding én erkenning – European Transplant Games 2026. Dit verhaal is onderdeel van de campagneserie ‘Stories Beyond Life’ van de European Transplant Games en gecreëerd door ETG2026, samen met TransFit.

Wanneer Bart en Stijn elkaar ontmoeten tijdens de World Transplant Games in Dresden, weten ze nog niet dat ze samen niet alleen een sportieve uitdaging zullen delen, maar ook een levensreddende gebeurtenis. Wat begint als een reguliere wedstrijd, eindigt in een verhaal dat perfect samenvat wat de Transplantatie Spelen zo bijzonder maakt: sportiviteit, menselijkheid en de kracht van sport en herstel. Deze gebeurtenis zullen ze niet snel vergeten en zorgde voor een nog betekenisvollere connectie tussen de twee. 

Ontdekking van de Transplantatie Spelen  

Bart Rienties woont al geruime tijd in Engeland en is hoogleraar aan de Open University. Tijdens een bezoek aan het ziekenhuis viel zijn oog in 2015 op een flyer van de British Transplant Games. Nieuwsgierig vroeg hij aan zijn arts wat dit precies inhield. Tijdens dat gesprek ontdekte hij de mogelijkheden van deelname en groeide zijn interesse, vooral voor het fietsonderdeel.

Stijn Buys, die levende donor is en zijn nier aan zijn dochter schonk op haar 18e verjaardag, kreeg later op een ontspannen moment op de bank een bijzondere vraag van haar terwijl ze samen naar de Paralympische Spelen keken: “Maar waarom bestaat er niet zoiets voor getransplanteerden?” Die vraag zette hen aan tot verder onderzoek, waarna ze via Transplantoux in contact kwamen met de mogelijkheden voor getransplanteerden en donoren om deel te nemen aan sportevenementen zoals de World Transplant Games.

Helden in het water 

Zowel Bart als Stijn deden actief mee aan de World Transplant Games in Dresden. Tijdens het zwemonderdeel van de triatlon werd Bart ineens onderuit getrokken en merkte hij dat een deelneemster naast hem in paniek raakt. Terwijl hij haar probeert te kalmeren ziet hij ook de ernst van de situatie in: “Ik zag haar hoofd net boven water komen. Ze greep me vast en trok me meteen naar beneden. Ik begon haar langzaam een beetje te ondersteunen in het water, maar dat blijft lastig in je eentje.” Toen riep ook Bart om hulp.

Stijn zwom al een stuk verder vooruit, maar hoorde wel iemand om hulp roepen. “Je kijkt om je heen, je hoort mensen roepen, en ineens besef je: er gebeurt iets.” Zonder aarzeling zwom hij terug, door de mensen heen, naar haar toe, en probeerden hij samen met Bart de vrouw boven water te houden. “Je kunt dan wel aan je podiumplaats denken, maar als je weet dat er iemand bijna verdrinkt, dan is die medaille niets meer waard.”

De minuten lijken lang, maar uiteindelijk wordt de vrouw op een supboard gelegd en in veiligheid gebracht. Bart en Stijn verliezen veel tijd én hun kans op een medaille, maar niet hun overtuiging.

“Een medaille is niets waard als je weet dat je iemand had kunnen laten verdrinken.” – Stijn Buys

Toch hebben ze zichzelf kunnen herpakken en hun triatlon afgerond. Eenmaal bij de finish vallen de twee elkaar in de armen.

Sport en transplantatie: grenzen verleggen  

Na deze terugblik op hun heldhaftige moment in Dresden, benadrukken beide mannen hoe belangrijk sport is voor getransplanteerden, maar ook hoe weinig aandacht dat nog krijgt en wordt gestimuleerd. “In de medische wereld ligt de nadruk helaas vaak op beperkingen. Er wordt vaak verteld wat je niet mag hebben en niemand geeft je advies over of je fysiek actief moet zijn,” zegt Bart.

Tijdens een eerdere editie van de Transplantatie Spelen in Perth (2023) ontmoette Bart toevallig twee andere hoogleraren die onderzoek deden naar de mogelijkheden van getransplanteerde atleten. In veel onderzoeken naar transplantatiepatiënten gaat het vooral over wat ze niet kunnen. “Hoe komt het dat sommige mensen wel heel actief kunnen zijn en enorm mooie sportprestaties kunnen neerzetten?” vroegen ze zich af. En deze vraag leidde uiteindelijk tot een gezamenlijk onderzoeksproject.

Veelbelovende resultaten 

Uit hun onderzoek blijkt dat sommige getransplanteerden zelfs kunnen presteren op het niveau van sterke amateursporters, mits ze goed trainen en het zorgvuldig opbouwen. De mythe dat je “rustig moet doen bij een transplantatie” is dus simpelweg niet altijd waar. “Nu willen we niet zeggen dat iedereen direct een marathon kan lopen,” nuanceert Bart.

“Maar we kunnen wel meer mensen dan we denken. Met goede training kun je ver komen. Want laten we eerlijk zijn, sport kan best leuk zijn als je de juiste sport vindt.” – Bart Rienties

Stijn vatte het krachtig samen: “Sporten na je transplantatie kan. Misschien anders, misschien in een ander tempo. Maar voor veel mensen is het juist een manier om hun organen goed te verzorgen én hun leven terug te pakken.”

Erkenning voor moed en sportiviteit 

De heldendaad van Bart en Stijn bleef niet onopgemerkt. Afgelopen weekend, op Papendal, ontvingen ze de oudste Nederlandse onderscheiding: een bronzen medaille van de Koninklijke Maatschappij tot Redding van Drenkelingen (KMRD). Daarnaast kregen ze een speciaal gegrafeerde zilveren medaille van de World Transplant Games, een erkenning omdat ze zichzelf immers op de tweede plaats hadden gezet.

Beide mannen waren diep geraakt en tegelijkertijd enorm verrast dat ze deze onderscheiding in ontvangst mochten nemen. “Wat we deden, was gewoon menselijk,” zegt Bart. Maar juist dat gewone, menselijke gebaar bleek buitengewoon te zijn.

Klaar voor de volgende stap

Volgende zomer treffen de heren elkaar weer bij de European Transplant Games in Arnhem. Bart is al volop bezig met zijn training en heeft zich zelfs ingeschreven voor de London Marathon via Kidney care UK. Ook Stijn is weer in voorbereiding en vastberaden zijn tijden dit jaar verder aan te scherpen. Met hernieuwde energie en dezelfde onverwoestbare spirit kijken ze ernaar uit om elkaar opnieuw sportief uit te dagen.